Python Programlama Dili

Bugün http://www.ozgurlukicin.com/forum/haberler/16523/?page=1#post106779 adresinde bir oyun tanıtımı dikkatimi çekti. Normalde oyun oynamayı seven biri değilimdir. Ama bugünlerde biraz rahatlamaya/gevşemeye/stres atmaya şiddetle ihtiyaç duyduğum için, üstelik bu oyun tanıtımına yapılan “müzikleri muhteşem” yorumunu da görünce oyunun kaynak kodlarını sitesinden indirip derlemeye karar verdim.

Oyunun müzikleri gerçekten muhteşem. Oyunun müziklerini dinleyebilmek için oyunu derlemenize gerek yok. Kaynak kodların içindeki “music” adlı dizinin içinde .ogg dosyaları var.

Ama eğer oyunu derlemek isterseniz şu yolu izlemeniz gerekiyor:

1. Öncelikle şu paketleri kurun:

cmake

libsdl1.2-dev

libopenal-dev

libvorbis-dev

Eğer Ubuntu kullanıyorsanız şu komutla gerekli bütün paketleri kurabilirsiniz:

2. Daha sonra http://github.com/blinry/gish adresinden “download source” bağlantısına tıklayarak kaynak kodları indirin ve indirdiğiniz bu sıkıştırılmış dosyayı açın.

3. “blinry-gish-b595e01″ adlı dizinin içinde sırasıyla şu komutları verin:

mkdir build

cd build

cmake ..

make

4. Dizin içinde “gish” adlı bir çalıştırılabilir dosya oluşacak.

5. Komut satırında ./gish komutunu vererek oyunu başlatabilirsiniz.

6. Oyunu oynarken ihtiyacınız olan tuşlar “space”, “yön tuşları”, “s” ve “a” tuşları.

Gayet keyifli bir oyuna benziyor. Ben biraz oynadım. Ama açıkçası müzikleri daha çok ilgimi çekti… Dinlemenizi öneririm.

Bu arada giriş müziği Hömey’e (Moğol gırtlak müziği) benziyor… Bu işin uzmanları daha iyi bilir.

istihza GNU/Linux, Yazılım gish, Hömey, Moğol gırtlak müziği, müzik

Ubuntu’nun Lucid Lynx’ten önceki sürümlerinde, ekranda bir pencere açıkken, alt tarafta duran başka bir pencereye tıkladığımızda o alt taraftaki pencere öne, öndeki pencere ise arkaya gidiyordu. Bu durumu şöyle de tarif edebiliriz:

Diyelim ki bir Gedit sayfası açtınız ve bu sayfada yazı yazıyorsunuz. Daha sonra, bu Gedit sayfasını kapatmadan bir tane de uçbirim açtığınızı varsayalım. Bu durumda, uçbirim ön tarafta, Gedit ise arka tarafta yer alacaktır. Eğer arka tarafta duran Gedit sayfasına fare ile tıklarsanız, uçbirim Gedit’in arkasına gidecek, böylece Gedit sayfası öne gelmiş olacaktır.

Ancak bu davranış biçimi Lucid Lynx’le birlikte değişikliğe uğradı. Artık ön taraftaki uçbirimi arkaya göndermek için Gedit sayfasına tıklamak işe yaramıyor. Bunun için ya Gedit’in pencere başlığına tıklamamız, ya da uçbirimin “küçült” düğmesine basmamız gerekiyor. Doğrusunu söylemek gerekirse ben bu davranış biçimini kullanışlı bulmadım. Eğer siz de benim gibi düşünüyorsanız, işleri eski haline getirmek için şu yolu takip edebilirsiniz:

1. ALT+F2

2. gconf-editor

3. apps > metacity > general

4. “raise_on_click” seçeneğine bir tık…

istihza GNU/Linux fare, gconf-editor, Lucid Lynx, pencere önceliği, Ubuntu

Ubuntu kullananların bildiği gibi, Ubuntu’nun yeni sürümü olacak olan Lucid Lynx’in ilk betası kısa bir süre önce duyuruldu. İkinci betaya doğru hızla yol alınırken ben de yavaş yavaş Lucid Lynx’e taşınmaya karar verdim ve bu sürümü ilk kez bugün deneme fırsatı buldum.

Lucid’in benim açımdan en önemli özelliği Python 2.6.5′in öntanımlı Python sürümü olarak gelmesi ve depolarda da Python 3.1.2′nin yer alması…

Genel olarak Lucid Lynx’i beğendiğimi söyleyebilirim. Ancak Ubuntu’nun bu sürümünde pek çok kişinin hoşuna gitmeyecek bir yenilik var. Pencereler üzerindeki, normalde sağ tarafta duran büyütme-küçültme-kapatma düğmeleri bu sürümde sol tarafa alınmış… Dediğim gibi, bu değişikliği pek çok kişi yadırgayacaktır. Ama neyse ki pencere düğmelerini eski haline getirmenin yolu var. Eğer pencere düğmelerini, eskiden olduğu gibi sağ tarafa almak isterseniz şu yolu takip edin:

1. ALT+F2 tuşlarına basın.

2. Açılan pencerede “gconf-editor” komutunu verin (tırnaklar yok).

3.  apps > metacity > general yolunu takip edin.

4. Sağ taraftaki menüde “button layout” anahtarını bulun ve buna çift tıklayın.

5. Oradaki değeri “menu:minimize,maximize,close” olarak değiştirin (tırnaklar yok).

6. “Tamam”a basıp pencereyi kapatın.

Eğer çarpı tuşunu küçültme ve büyütme düğmelerinden biraz ayırmak isterseniz yukarıdaki değeri “menu:minimize,maximize,spacer,close” şeklinde yazabilirsiniz. Buradaki “spacer” parametresi kapama düğmesini öteki düğmelerden ayıracaktır.

istihza GNU/Linux gconf-editor, Lucid Lynx, pencere düğmeleri, Ubuntu

Bugün OpenOffice ile çalışırken (kendi açımdan) yeni bir şey keşfettim.  Bu keşif benim çok hoşuma gittiği için bunu sizinle de paylaşayım istedim!…

OpenOffice’te tablo oluşturmanın klasik yöntemini bilenler bilir. O yüzden bunu bir kenara bırakıyorum. OpenOffice’te tablo oluşturmanın bir de klasik olmayan bir yöntemi var. Bakın nasıl?

Boş bir Writer belgesi açıp içine şunu yazıyoruz:

+---------------+------------------+-------------------+

Son “+” işaretini koyar koymaz ENTER tuşuna basıyoruz ve karşımızda üç sütunlu ve tek satırlı bir tablo!… Çok hoş, değil mi?

Bu arada, tablodaki sütunların genişliğini, “-” işaretlerini azaltarak veya artırarak, her bir sütun için ayrı ayrı belirleyebiliyorsunuz.

istihza GNU/Linux openoffice, tablo

OpenOffice adlı yazılım, bazı aksaklıklarına rağmen, bugün Microsoft’un Office takımına karşı en büyük ve en gelişmiş özgür alternatiftir. OpenOffice bazen beni sinirlendirse de kullanmaktan vazgeçmediğim yazılımların başında geliyor…

Geçen gün OpenOffice Writer’da bir yazı yazarken, bir kelimeyi yatık harflerle göstermem gerekti. reStructuredText’ten kalma el alışkanlığıyla, yatık yazacağım kelimenin soluna ve sağına birer tane “*” işareti koyuverdim dalgınlıkla. Tabii OpenOffice’te kelimeleri yatık yazmanın yöntemi bu değil… Ama ben bu yıldız işaretlerini koyar koymaz OpenOffice o kelimeyi kalın harfli bir kelimeye dönüştürdü birdenbire. Birkaç deneme yaptıktan sonra hayal görmediğimi, OpenOffice’in böyle bir özelliği olduğunu anladım. Yani mesela OpenOffice’te “elma” kelimesini *elma* şeklinde yazarsanız bu kelime kalın harflerle gösteriliyor.

Bunu internette araştırdığımda gördüm ki buna benzer başka şeyler de varmış. Mesela “elma” kelimesinin altını çizmek isterseniz kelimeyi “_elma_”  şeklinde yazmanız yeterli oluyor…

Belki siz, “E, n’olmuş?” diyeceksiniz, ama bana nedense çok ilginç geldi bu özellik.

istihza GNU/Linux openoffice

Ubuntu GNU/Linux‘un resmi olarak desteklediği masaüstü ortamı Gnome, yeni ve farklı bir sürüme doğru hızla yol alıyor. Uzun yıllardır hiçbir belirgin değişiklik görmeden kullanageldiğimiz bu sade masaüstü ortamının 3 numaralı sürümü, muhtemelen “Ubuntu 10.10” ile birlikte öntanımlı masaüstü ortamı olarak gelecek. Aslında Gnome 3 Ubuntu’nun 10.04 numaralı sürümü olan Lucid Lynx ile birlikte gelecekti, ancak bu plan şimdilik ertelenmiş gibi görünüyor…

Eğer Gnome 3′ün neye benzediğini merak ediyorsanız, aslında  bu masaüstü ortamının öntanımlı olarak geleceği zamanı beklemenize gerek yok. Şu anda da bu masaüstü ortamını test etme imkanına sahibiz. Ancak şu uyarıyı yapmadan geçmeyelim:

Bu işlemi yapmadan önce önemli bilgilerinizi yedeklemeyi unutmayın. Ne de olsa Gnome 3 henüz geliştirme aşamasında… Yani aşağıda anlatacağım işlemleri yaptıktan sonra bilgisayarınız açılmazsa, “istihza bilgisayarımı bozdu!” demeyin… Sorumluluk tamamen size ait!..

Şimdi Gnome 3′ü Ubuntu’nun Karmic Koala adlı sürümüne nasıl kuracağınızı anlatmaya çalışacağım. Ancak dilerseniz bu işleme başlamadan önce yeni bir kullanıcı oluşturun ve kurma işlemlerini bu yeni kullanıcı ile yapın. Böylece ana kullanıcıyı çok fazla etkilememiş olursunuz… Bu arada, yeni kullanıcıyı oluştururken ona program ekleme/kaldırma yetkisi vermeyi unutmayın… Yetkisiz bir kullanıcıyla istediğimiz işlemleri yapamayız…

Yeni kullanıcıyı oluşturduktan ve ona gerekli yetkileri verdikten sonra bilgisayarı bu yeni kullanıcı hesabıyla açın. Ardından şu komutu vererek gnome-shell adlı paketi kurun:

sudo aptitude install gnome-shell

Gnome-shell, yeni Gnome 3 sürümünün özünü oluşturur. Bu uygulama, Gnome kullanıcısı ile sistemin arkaplanı arasındaki bir arayüz gibidir. Yani bilgisayarımızda kurulu olan programlara nasıl erişeceğimizi belirler. Bu yönüyle Gnome 2′deki üst panelin yerini alır…

Yukarıdaki komut gnome-shell’i sistemimize kurar. Gnome 3′ü test etmeye başlamak için yapmamız gereken tek şey ALT+F2′ye basıp açılan pencereye şu komutu yazmaktır:

gnome-shell –replace

Bu komutu verdikten sonra şuna benzer bir ekranla karşılaşmış olmalısınız (Resimleri daha net görebilmek için resimlerin üzerine tıklayabilirsiniz):

Gördüğünüz gibi, Gnome 3′te alt panel yok. Bu yeni masaüstünde bütün işlevler üst paneldeki “Activities” adlı menünün içinde toplanmış durumda. “Activities” menüsünün içeriğine ulaşmak için sol üst köşede görünen “Activities” düğmesine tıklayabilirsiniz. Ya da fare imlecini sol üst köşeye çarptırarak da aynı etkiyi elde edebilirsiniz. Activities menüsüne girdiğimizde şöyle bir ekranla karşılaşıyoruz:

Activities menüsüne girdiğimizde ekran ikiye bölünüyor. Ekranın sol tarafında “Applications“, “Places” ve “Recent Documents” adlı üç yeni menü görüyoruz. Bu üç menünün her biri bizi bilgisayarımızın farklı bir alanına ulaştırıyor. Applications menüsü içinden bilgisayarımızdaki programlara; Places menüsü içinden bilgisayarımızdaki önemli dizinlere; Recent Documents menüsü içinden ise son kullandığımız belgelere erişebiliriz. Ayrıca en tepede gördüğümüz “Find” adlı arama kutucuğu ise bilgisayarımızdaki uygulamalara kolayca ulaşabilmemiz için tasarlanmış. Oraya mesela “firefox” yazarak, Firefox internet tarayıcısına ulaşabiliriz.

Applications adlı menünün sağ tarafında görünen “More” adlı düğme ise bilgisayarımızdaki bütün uygulamalara erişebileceğimiz bir liste açar bize…

Dikkat ettiyseniz, yukarıdaki ekran görüntüsünde sağ alt köşede bir artı düğmesi görünüyor. Bu düğmeye bastığınızda yeni bir masaüstü çalışma alanı açılacaktır.

Oluşturduğunuz yeni çalışma alanını kaldırmak için, yukarıdaki ekran görüntüsünden çalışma alanı üzerinde görünen eksi düğmesine basabilirsiniz…

Eğer Gnome 3′ü sisteminize başarıyla kurduysanız, bu yeni masaüstü ortamını biraz kurcalayın. Aslında oldukça mantıklı bir şekilde tasarlandığını göreceksiniz. Ben bu yeni masaüstü ortamını beğendiğimi söyleyebilirim. Yeniliklerin, en azından KDE4′teki kadar yıkıcı olmaması benim açımdan sevindirici bir durum… Muhtemelen ilerleyen günlerde Gnome 3 yeni özellikler ve yetenekler kazanacak. O günler geldiğinde bu yeni masaüstü ortamını daha sağlıklı bir şekilde değerlendirme imkanımız olacak.

Son bir ekran görüntüsü ile bu yazıyı kapatalım:

istihza GNU/Linux, Teknik ekran görüntüleri, gnome 3, Karmic Koala, kurulum, Ubuntu

Bildiğiniz gibi, Ubuntu’da Python’un etkileşimli kabuğuyla çalışırken uçbirimi kapatmaya çalışırsanız uçbirimi kapatmak istediğinize emin olup olmadığınızı soran bir pencere açılıyor. Eğer siz de bu onay penceresinden gıcık kapıyorsanız, bu “özelliği” şu şekilde kapatabilirsiniz:

ALT+F2′ye basın ve açılan pencereye “gconf-editor” yazarak enter’e basın. Orada “apps > gnome-terminal > global” yolunu takip edin ve sağ taraftaki “confirm_window_close” değerinin sağındaki kutucuğun üzerindeki onay işaretini kaldırın…

istihza GNU/Linux, Teknik emin misiniz?, gconf-editor, terminal, uçbirim

Sizi program yazarken gören birilerinin “Ne yapıyorsun?” sorusuna basitçe “Program yazıyorum,” şeklinde bir cevap verebilirsiniz… Çoğu kimse için bu cevap bile yeterince anlaşılmazdır. Üstüne üstlük, karşınızdakine “özgür yazılım geliştirdiğinizi” anlatmaya kalkışırsanız bir süre sonra duvara konuştuğunuz hissine kapılabilirsiniz…

Anlattığınız kişinin “özgür yazılımı” az çok anladığını (veya anlamış gibi yaptığını) varsayarsak, sıradaki soru “Neden böyle bir şey yapıyorsun?” olacaktır muhtemelen… Bu da birincisi kadar zor bir sorudur. Ama bu soruyu yanıtlarken Richard Stallman’ın http://www.gnu.org/philosophy/fs-motives.html adresinde verdiği listeden yararlanabilirsiniz. Listenin orijinaline yukarıdaki adresten ulaşabilirsiniz. Aşağıda bu yazının “serbest” çevirisini bulacaksınız:

*****************************************************************

Geliştiricileri özgür yazılımlar üretmeye iten nedenlerden bazıları şöyledir:

Zevk

Bazıları için (çoğunlukla en iyi programcılardır bunlar) yazılım üretmek zevklerin en büyüğüdür. Özellikle de etraflarında kendilerine şunu yap, bunu yap diyen bir patron olmadığı zaman… Hemen hemen bütün özgür yazılım geliştiricileri bu hisle hareket eder.

Politik İdealler

Özgürlüğe dayalı bir dünya inşa etme ve bilgisayar kullanıcılarını yazılım geliştiricilerinin sultasından kurtarmaya yardımcı olma arzusu.

Gıpta Edilmek

Eğer başarılı ve kullanışlı bir özgür yazılım geliştirirseniz kullanıcılar size gıpta edecektir. Bu da harika bir duygudur.

Mesleki itibar

Eğer başarılı ve kullanışlı bir özgür yazılım geliştirirseniz, bu sizin iyi bir programcı olduğunuzu ispatlamaya yetecektir.

Minnettarlık

Eğer yıllarca özgür yazılım topluluklarının ürettiği özgür programları kullanmışsanız ve işiniz açısından bu programların size faydası dokunmuşsa, geliştiricilere karşı bir minnettarlık ve borçluluk duygusu besliyor olabilirsiniz. Pek çok insana faydalı olabilecek bir program yazdığınızda, aldıklarınızın karşılığını ödeme fırsatı elde etmiş olursunuz.

Microsoft’a Karşı Duyduğunuz Nefret

Eleştirilerimizin odağına sırf Microsoft’u oturtmak hatadır. Microsoft özgür olmayan yazılımlar ürettiği için gerçekten de kötüdür. Daha da kötüsü, Microsoft ürettiği yazılımlara Dijital Kısıtlamalar Yönetimini de iliştirir. Ancak bu şeylerin birini veya her ikisini birden yapan başka şirketler de vardır. Yine de pek çok insanın Microsoft’tan hiç hazzetmediği bir gerçek. Bazılarının özgür yazılım dünyasına katkıda bulunmasının ardında bu duygu yatar.

Para

Pek çok insan özgür yazılım geliştirerek para kazanır veya özgür yazılımların etrafında şekillenen işletmeler kurmuşlardır.

Daha iyi bir program kullanmak istemek

İnsanlar kullandıkları programları daha kullanışlı bir hale getirmek için çoğu zaman bu programları geliştirmeye çalışırlar.

****************************************************************

Richard Stallman’ın verdiği listeyi okudunuz. Peki sizi özgür yazılım üretmeye iten neden nedir?

istihza GNU/Linux, Yazılım gnu.org, özgür yazılım, Richard Stallman

Yanlış hatırlamıyorsam Fedora’nın en son kullandığım sürümü “Core 6″ idi. Bugün uzun bir aradan sonra tekrar Fedora’yı denemek istedim ve son sürüm olan “Fedora 11″ CD iso’sunu indirdim.

iso’yu CD’ye yazdıktan sonra kurulum için CD’yi takıp bilgisayarı yeniden başlattım. Kurulum normal bir şekilde başladı ve sabit diski bölümleyeceğim kısma geldim… Fedora’ya sda2′yi gösterdim. Ama o bana şöyle bir hata mesajı verdi:

Bootable partitions cannot be on an ext4 filesystem

E peki o zaman ext3 olsun deyip listeden “ext3″ü seçtim. Bu sefer de şöyle bir hata aldım:

Your / partition does not match the live image you are installing from. It must be formatted as ext4

E ext4 yok, ext3 yok… Peki bari ext2 var mı? O da yok!…

Bunun üzerine internette ufak bir araştırma yaptım ve bunun Fedora’da bilinen bir hata olduğunu öğrendim. Fedora’yı kurabilmek için önce disk bölümünü silip yaklaşık 200mg’lik bir ext3 alan oluşturmak, alanın geri kalanına da ext4 altında Fedora sistem dosyalarını kurmak gerekiyormuş…

Nedense bu tuhaf hata bir anda Fedora’dan soğumama sebep oldu ve Fedora’yı denemekten vazgeçtim…Böylece Fedora 11 maceram başlamadan bitmiş oldu…

istihza GNU/Linux Fedora

Tkinter’de “wm_attributes()” adlı bir metot var. Bu metodun help() dosyasında şu bilgi veriliyor:

>>> from Tkinter import *
>>> help(Tk().wm_attributes)
 
On Unix, there are currently no special attribute values

Bu metot, aslında Tkinter’de pencereleri şeffaf yapmamızı sağlayacak bir parametreye sahip. Windows ve MacOs sistemlerinde şöyle bir komut yazarak pencereleri şeffaf hale getirebiliyoruz:

>>> pencere.wm_attributes("-alpha", 0.5)

“-alpha” değeri 0 ile 1 arasında değerler alabiliyor ve bu değer pencerenin şeffaflık düzeyini gösteriyor.

Yukarıdaki komut Windows ve MacOs’ta doğrudan çalışabiliyor. Ancak GNU/Linux sistemlerinde “-alpha” değerinin pencere şeffaflığı üzerinde herhangi bir etkisi bulunmuyor.

Tkinter belgeleri de bu bilgiyi doğruluyor… Hatta http://www.tcl.tk/man/tcl8.4/TkCmd/wm.htm#M6 adresinde “wm attributes” metodunun “-alpha” parametresi için şu bilgi verilmiş:

Specifies the alpha transparency level of the toplevel. It accepts a value from 0.0 (fully transparent) to 1.0 (opaque). Values outside that range will be constrained. This is supported on Windows 2000/XP+. Where not supported, the -alpha value remains at 1.0.

Burada da bu metodun sadece Windows 2000/XP sistemlerinde desteklendiği yazılmış. Ancak bugün bilgisayarı kurcalarken tesadüfen, aslında Tkinter ile şeffaf pencere oluşturmanın GNU/Linux’ta da mümkün olabileceğini farkettim. Eğer sistemde Compiz Fusion çalışıyorsa veya Ubuntu’da “Sistem > Tercihler > Görünüm > Görsel Efektler” içinde “Extra” seçeneği seçili ise şöyle bir kod Tkinter penceresini şeffaflaştırıyor:

#-*-coding:utf-8-*-
from Tkinter import *
 
pencere= Tk()
pencere.geometry("200×200")
 
def saydamlastir():
    pencere.wm_attributes("-alpha",0.5)
 
btn = Button(text="saydamlaştır", command=saydamlastir)
btn.pack(side=BOTTOM)
 
pencere.mainloop()

Tabii yine de her makinede Compiz Fusion’un çalışmayacağını hesaba katarsak, bu yöntemin çok sağlıklı olduğunu söylemek zor…

istihza GNU/Linux alpha, GNU/Linux, MacOs, pencere, şaffaf, Tkinter, transparent, Windows