Peki nedir bu mod ve medyan denen şeyler?

Bir veri dizisi içinde en sık tekrar eden değere “mod” adı verilir.  ”Medyan” ise bir veri dizisinin en ortasında yer alan veridir…

Örneğin elimizde şöyle bir veri dizisi olduğunu düşünün:

7,  13,  18,  24,  9,  3,  18

Bu veri dizisinin modu 18′dir. Peki bu değeri nasıl buluyoruz?

Öncelikle yukarıdaki sayıları küçükten büyüğe doğru sıralıyoruz:

3, 7, 9, 13, 18, 18, 24

Gördüğünüz gibi, bu dizide en sık tekrar eden değer 18. Dolayısıyla bu dizinin modu 18′dir diyoruz.

Bir de şu diziye bakalım:

24,  15,  18,  20,  18,  22,  24,  26,  18,  26,  24

Bu dizinin modunu bulmak için öncelikle dizideki sayıları küçükten büyüğe doğru sıralıyoruz:

15,  18,  18,  18,  20,  22,  24,  24,  24,  26,  26

Gördüğünüz gibi, bu dizide en sık tekrar eden iki sayı var. Bunlar 18 ve 24. Bu iki sayı da, dizi içinde 3′er kez geçiyor. Dolayısıyla yukarıdaki dizinin modu 18 ve 24′tür diyoruz. İstatistikte bu duruma çift modlu dağılım adı verilir.

Bir de şu veri dizisine bir göz atalım:

2.7,  8.3,  3.5,  5.1,  4.9

Bunları küçükten büyüğe doğru sıralayalım:

2.7,  3.5,  4.9,  5.1,  8.3

Burada tekrar eden herhangi bir sayı yok. Dolayısıyla bu dizinin bir modu yoktur…

Gelelim medyana…

En başta dediğimiz gibi,  medyan bir veri dizisinin en ortasında yer alan veridir…

Örneğin:

12, 3, 5

Bu veri dizisinin medyanı 5′tir. Peki bu değeri nasıl buluyoruz?

Tıpkı mod hesaplamasında olduğu gibi önce sayıları küçükten büyüğe doğru sıralıyoruz:

3, 5, 12

Gördüğünüz gibi, en ortada yer alan sayı 5. Dolayısıyla bu dizinin medyanı 5′tir diyoruz.

Yukarıdaki örnekte 3 adet sayı var. Yani veri dizisinin uzunluğu bir tek sayı. Veri tipinin uzunluğunun tek sayı olduğu durumlarda medyanı bulmak kolaydır. Mesela:

3, 13, 7, 5, 21, 23, 39, 23, 40, 23, 14, 12, 56, 23, 29

Burada toplam 15 sayı var. Bu dizinin en ortasındaki sayıyı bulmak kolay: 23. Demek ki bu veri dizisinin medyanı 23′müş…

Peki ya veri uzunluğunun çift sayı olduğu durumlar?

Bakalım:

3, 13, 7, 5, 21, 23, 23, 40, 23, 14, 12, 56, 23, 29

Burada toplam 14 sayı var. Yani veri tipimizin uzunluğu bir çift sayı. Bu yüzden bu dizinin medyanını bulmak tek sayıdaki kadar kolay değil. Ama aslında tabii zor da değil.

Uzunluğu bir çift sayı olan veri tiplerinde medyanı bulmak için yine öncelikle sayıları küçükten büyüğe doğru sıralıyoruz:

3, 5, 7, 12, 13, 14, 21, 23, 23, 23, 23, 29, 40, 56

Daha sonra, dizinin en ortasında yer alan iki sayıya bakıyoruz. Bu sayılar 21 ve 23.

Ardından, bu iki sayıyı birbiriyle toplayıp, çıkan sayıyı 2′ye bölüyoruz:

(21 + 23) / 2 = 22

Elde ettiğimiz sayı bize dizinin medyanını veriyor.  Yani yukarıdaki dizinin medyanı 22′dir diyoruz…

Mod ve medyanı öğrendiğimize göre size şöyle bir soru sormama izin verin:

Bir Python programcısı olarak, mod ve medyanı kol kuvvetiyle bulmaya çalışmak size oldukça verimsiz ve anlamsız bir yol olarak görünmüş olmalı. Peki Python programlama dilini kullanarak mod ve medyanı nasıl hesaplayabiliriz?

Ben kendi yöntemimi yazayım. Siz daha verimli algoritmalar uygulayabilirsiniz. (Bu arada aşağıdaki kodları Python 3 kullanarak yazdım. Yani bu kodlar Python 2 ile çalışmaz):

import collections
 
def mode(lst):
    sayaç   = collections.Counter(lst)
    değer   = sayaç.values()
    sıklık  = sayaç.most_common()
    mod     = []
 
    if not max(değer) == 1:
        for i in range(list(değer).count(max(değer))):
            mod.append(sıklık[i][0])
 
        mod = ", ".join(map(str, mod))
 
    return mod if mod else "mod yok!"
 
def median(lst):
    uzunluk = len(lst)
    sıralı  = sorted(lst)
    orta    = int(uzunluk/2)
 
    if uzunluk % 2 == 1:
        med = sıralı[orta]
    else:
        med = (sıralı[orta] + sıralı[orta-1]) / 2
 
    return med
 
if __name__ == "__main__":
    test1 = [48, 44, 48, 45, 42, 49, 48]
    test2 = [9, 3, 3, 44, 17 , 17, 44, 15, 15, 15, 27, 40, 8]
    test3 = [34, 43, 81, 106, 106, 115]
    test4 = [13, 18, 13, 14, 13, 16, 14, 21, 13]
    test5 = [1, 2, 4, 7]
    test6 = [8, 9, 10, 10, 10, 11, 11, 11, 12, 13]
 
    t = [test1, test2, test3, test4, test5, test6]
    a = 0
 
    while a < len(t):
        for i in t:
            a += 1
            print("\nTEST%s"%a)
            print("dizi  : ", i)
            print("mod   : ", mode(i), "\n"
                  "medyan: ", median(i))

Bilginizi ve yukarıdaki betiği sınamak için bunlarla ilgili biraz alıştırma yapmak isteyebilirsiniz. Bunun için şu iki adresi ziyaret edebilirsiniz:

1) http://www.mathgoodies.com/lessons/vol8/mode.html

2) http://www.mathopolis.com/questions/quiz.php

Benim verdiğim ya da kendi yazdığınız mod-medyan hesaplama betiğini yukarıdaki adreslerde yer alan alıştırmalara uygulayın. Bakın bakalım betiğiniz mod-medyanı düzgün hesaplayabiliyor mu?

[NOT]: Yukarıdaki örneklerde yer alan veri dizileri aşağıdaki adreslerden alınmıştır

http://www.mathgoodies.com/lessons/vol8/mode.html

http://www.mathsisfun.com/median.html

wmic OS get CreationClassName

ve

wmic OS get OSArchitecture

Özellikle Windows XP, Windows Vista ve Windows 7 kullanıcılarının bana yukarıdaki komutların kendi sistemlerindeki çıktısını göndermesini rica ediyorum.

Not: Bu komutları Başlat > Çalıştır penceresinde “cmd” komutunu verdikten sonra açılan MS-DOS ekranına yazıyoruz.

Yardımcı olanlara şimdiden teşekkürler.

Fırat

Pek çok farklı biçimde sunulmuş video ve müzikleri MPlayer yardımıyla rahatlıkla izleyip dinleyebiliyoruz.

Farklı biçimleri desteklemesinin yanısıra, MPlayer’ın, öteki video/müzik çalarlarda olmayan bir yeteneği de var; MPlayer’ı kullanarak, bir videoyu ASCII kodları şeklinde izleyebilirsiniz. Bu söylediğim şeyi bir ekran görüntüsüyle desteklersem sanırım ne demek istediğim daha net anlaşılacaktır:

Bir videodan yukarıdaki çıktıyı elde edebilmek için MPlayer’ı şu komutla çalıştırıyoruz:

mplayer -vo aa video_adı

Eğer bu komutu verdiğinizde video çıktısı düzgün görünmüyorsa şu komutu deneyebilirsiniz:

mplayer -vo aa -monitorpixelaspect 0.5 video_adı

Yukarıdaki komutlar videonun siyah-beyaz gösterilmesini sağlar. Ama eğer siz renkli çıktı elde etmek isterseniz libcaca kütüphanesini de kullanabilirsiniz:

mplayer -vo caca video_adı

İyi eğlenceler…

]]> http://www.istihza.com/blog/mplayer-ascii-ciktisi.html/feed/ 4 http://www.istihza.com/blog/python-windowsta-turkce-karakter-sorunu.html/ http://www.istihza.com/blog/python-windowsta-turkce-karakter-sorunu.html/#comments Tue, 13 Apr 2010 12:23:06 +0000 istihza http://www.istihza.com/blog/?p=1152 Diyelim ki elimizde şöyle bir şey var:

#-*- coding: cp1254 -*-
 
def kayit_ekle(isim, soyisim, sehir, meslek, tel, adres):
    kayit = {}
 
    kayit["%s %s" %(isim, soyisim)] = [sehir, meslek, tel, adres]
 
    print "\nBağlantı bilgileri kayıtlara eklendi!\n"
 
    for k, v in kayit.items():
        print k
        print "-"*len(k)
        for i in v:
            print i
 
kayit_ekle(isim = "Abdurrahman",
           soyisim = "Çelebi",
           meslek = "Öğretmen",
           tel = "0212 123 45 67",
           sehir = "İstanbul",
           adres = "Çeliktepe")

Bu kodları (utf-8 ile) GNU/Linux’ta çalıştırırken herhangi bir Türkçe karakter sorunuyla karşılaşmıyoruz. Ancak aynı kodları Windows’ta çalıştırmak istediğimizde şöyle bir çıktı alıyoruz:

Ba­lant² bilgileri kay²tlara eklendi!
 
Abdurrahman Ãelebi
------------------
¦stanbul
Í­retmen
0212 123 45 67
Ãeliktepe

Gördüğünüz gibi bütün Türkçe karakterler birbirine girmiş durumda. Bunun temel sebebi Windows’ta komut satırının öntanımlı yazı tipinin unicode karakterleri gösterememesi. Yani aslında komut satırının kendisi Türkçe karakterleri düzgün bir şekilde algılayabiliyor. Ancak kullanılan öntanımlı yazı tipi bu karakterlerin düzgün bir şekilde gösterilmesine müsaade etmiyor… Ayrıca ortaya çıkan bu durumda, MS-DOS’un öntanımlı kod sayfasının da etkisi var.

Yukarıdaki sorundan kurtulmak için şu işlemleri yapmamız gerekiyor:

1. Önce kullanılan kod sayfasını değiştiriyoruz:

chcp 1254

2. Ardından pencere başlığına sağ tıklayıp “özellikler”e giriyoruz.

3. Yazı Tipi sekmesi içinde yazı tipini “Lucida console” olarak değiştiriyoruz.

4. Tamam’a basıyoruz.

5. Karşımıza çıkan pencerede, “özellikleri sadece geçerli pencereye uygula” seçeneğini işaretliyoruz.

Şimdi en başta verdiğimiz betiği çalıştırdığımızda şu çıktıyı alıyoruz:

Bağlantı bilgileri kayıtlara eklendi!
 
Abdurrahman Çelebi
------------------
İstanbul
Öğretmen
0212 123 45 67
Çeliktepe

Özellikle reStructuredText, belgelendirme çalışmalarıyla uğraşanlar için çok önemli bir araç. Hatta Python programlama dilinin resmi sitesi olan www.python.org‘daki belgelendirme çalışmaları da reStructuredText biçimi kullanılarak yapılıyor. Python geliştiricileri de reStructuredText biçiminde hazırladıkları belgeleri Sphinx adlı yazılım yardımıyla HTML’ye çeviriyorlar. Zaten Sphinx yazılımının geliştiricisi olan Georg Brandl da Python topluluğunun etkin bir üyesi…

Elbette bu önemli konuya istihza.com’da yer vermemek olmazdı. O yüzden Python 2.x bölümüne “reStructuredText ve Sphinx” adlı yeni bir konu ekledim.

Bu konu çok geniş olduğu için henüz tamamlanmadı. Konuları yazdıkça siteye ekleyeceğim. Şimdilik “reStructuredText” ile bir giriş yaptım.

Yeni konu eklemenin yanısıra, Python 2.x bölümünde varolan belgeleri de gözden geçirmeye devam ediyorum. Tabii buna bağlı olarak PDF belgeleri de sürekli olarak tazeleniyor. Yakında istihza.com’da bunun dışında yenilikler de göreceksiniz.

Sevgiler,

istihza

Content Encoding Error
The page you are trying to view cannot be shown because it uses an invalid or unsupported form of compression.
Please contact the website owners to inform them of this problem.

Bu hatayı sadece Firefox veriyor. Google Chrome, Galeon ve IE gibi tarayıcıların bu hatayı verdiğine rastlamadım. İnternette araştırdığıma göre Firefox bu hatayı başka pek çok sitede de veriyormuş…

Bu sorunu gidermek için Firefox’un önbelleğini temizlemeyi deneyebilirsiniz. Bu işlem sorunun çözülmesini sağlıyor… İşin ilginci bu sorun sadece Firefox 3′te var. Bu tarayıcının eski sürümlerinde böyle bir sorun yok.

Eğer Gnome 3′ün neye benzediğini merak ediyorsanız, aslında  bu masaüstü ortamının öntanımlı olarak geleceği zamanı beklemenize gerek yok. Şu anda da bu masaüstü ortamını test etme imkanına sahibiz. Ancak şu uyarıyı yapmadan geçmeyelim:

Bu işlemi yapmadan önce önemli bilgilerinizi yedeklemeyi unutmayın. Ne de olsa Gnome 3 henüz geliştirme aşamasında… Yani aşağıda anlatacağım işlemleri yaptıktan sonra bilgisayarınız açılmazsa, “istihza bilgisayarımı bozdu!” demeyin… Sorumluluk tamamen size ait!..

Şimdi Gnome 3′ü Ubuntu’nun Karmic Koala adlı sürümüne nasıl kuracağınızı anlatmaya çalışacağım. Ancak dilerseniz bu işleme başlamadan önce yeni bir kullanıcı oluşturun ve kurma işlemlerini bu yeni kullanıcı ile yapın. Böylece ana kullanıcıyı çok fazla etkilememiş olursunuz… Bu arada, yeni kullanıcıyı oluştururken ona program ekleme/kaldırma yetkisi vermeyi unutmayın… Yetkisiz bir kullanıcıyla istediğimiz işlemleri yapamayız…

Yeni kullanıcıyı oluşturduktan ve ona gerekli yetkileri verdikten sonra bilgisayarı bu yeni kullanıcı hesabıyla açın. Ardından şu komutu vererek gnome-shell adlı paketi kurun:

sudo aptitude install gnome-shell

Gnome-shell, yeni Gnome 3 sürümünün özünü oluşturur. Bu uygulama, Gnome kullanıcısı ile sistemin arkaplanı arasındaki bir arayüz gibidir. Yani bilgisayarımızda kurulu olan programlara nasıl erişeceğimizi belirler. Bu yönüyle Gnome 2′deki üst panelin yerini alır…

Yukarıdaki komut gnome-shell’i sistemimize kurar. Gnome 3′ü test etmeye başlamak için yapmamız gereken tek şey ALT+F2′ye basıp açılan pencereye şu komutu yazmaktır:

gnome-shell –replace

Bu komutu verdikten sonra şuna benzer bir ekranla karşılaşmış olmalısınız (Resimleri daha net görebilmek için resimlerin üzerine tıklayabilirsiniz):

Gördüğünüz gibi, Gnome 3′te alt panel yok. Bu yeni masaüstünde bütün işlevler üst paneldeki “Activities” adlı menünün içinde toplanmış durumda. “Activities” menüsünün içeriğine ulaşmak için sol üst köşede görünen “Activities” düğmesine tıklayabilirsiniz. Ya da fare imlecini sol üst köşeye çarptırarak da aynı etkiyi elde edebilirsiniz. Activities menüsüne girdiğimizde şöyle bir ekranla karşılaşıyoruz:

Activities menüsüne girdiğimizde ekran ikiye bölünüyor. Ekranın sol tarafında “Applications“, “Places” ve “Recent Documents” adlı üç yeni menü görüyoruz. Bu üç menünün her biri bizi bilgisayarımızın farklı bir alanına ulaştırıyor. Applications menüsü içinden bilgisayarımızdaki programlara; Places menüsü içinden bilgisayarımızdaki önemli dizinlere; Recent Documents menüsü içinden ise son kullandığımız belgelere erişebiliriz. Ayrıca en tepede gördüğümüz “Find” adlı arama kutucuğu ise bilgisayarımızdaki uygulamalara kolayca ulaşabilmemiz için tasarlanmış. Oraya mesela “firefox” yazarak, Firefox internet tarayıcısına ulaşabiliriz.

Applications adlı menünün sağ tarafında görünen “More” adlı düğme ise bilgisayarımızdaki bütün uygulamalara erişebileceğimiz bir liste açar bize…

Dikkat ettiyseniz, yukarıdaki ekran görüntüsünde sağ alt köşede bir artı düğmesi görünüyor. Bu düğmeye bastığınızda yeni bir masaüstü çalışma alanı açılacaktır.

Oluşturduğunuz yeni çalışma alanını kaldırmak için, yukarıdaki ekran görüntüsünden çalışma alanı üzerinde görünen eksi düğmesine basabilirsiniz…

Eğer Gnome 3′ü sisteminize başarıyla kurduysanız, bu yeni masaüstü ortamını biraz kurcalayın. Aslında oldukça mantıklı bir şekilde tasarlandığını göreceksiniz. Ben bu yeni masaüstü ortamını beğendiğimi söyleyebilirim. Yeniliklerin, en azından KDE4′teki kadar yıkıcı olmaması benim açımdan sevindirici bir durum… Muhtemelen ilerleyen günlerde Gnome 3 yeni özellikler ve yetenekler kazanacak. O günler geldiğinde bu yeni masaüstü ortamını daha sağlıklı bir şekilde değerlendirme imkanımız olacak.

Son bir ekran görüntüsü ile bu yazıyı kapatalım:

ALT+F2′ye basın ve açılan pencereye “gconf-editor” yazarak enter’e basın. Orada “apps > gnome-terminal > global” yolunu takip edin ve sağ taraftaki “confirm_window_close” değerinin sağındaki kutucuğun üzerindeki onay işaretini kaldırın…

ÖNEMLİ NOT: Bu yazıdaki bazı bağlantılar eskimiştir. Bağlantıların yeni adresleri için http://www.istihza.com/blog/pygtk-ve-windows.html/ sayfasındaki yazımızı inceleyiniz…

********************************************************************

Bir-iki gün önce bir arkadaş bana e.posta göndererek, Windows’ta PyGtk’yi kullanamadığını, herhangi bir PyGtk programını çalıştırmaya çalıştığında şöyle bir hata aldığını söyledi:

from _gobject import type_from_name
ImportError: DLL load failed: Belirtilen modül bulunamadı.

Bunun üzerine deneme yapmak için ben de daha önce PyGtk kurduğum ve düzgün bir şekilde çalışan Windows’lu bir bilgisayardaki PyGtk ve PyGtk’ye ilişkin bütün paketleri önce kaldırıp daha sonra PyGtk ve ilgili paketleri yeniden kurdum bu bilgisayara…

Dediğim gibi, eski kurulumda bir sorun yoktu, ancak bu kez PyGtk’yi kurup herhangi bir PyGtk programını çalıştırmaya çalıştığımda ben de hemen hemen aynı hatayı aldım.

Benim aldığım hata da şöyleydi:

ImportError: DLL load failed: The specified module could not be found.

Sanırım son GTK paketlerinden birinde bir uyumsuzluk var… Eğer siz de Windows üzerine PyGtk kurarken yukarıdakine benzer bir hata alıyorsanız, sorunu şu şekilde çözebilirsiniz:

1. Önce PyGtk ile ilgili kurduğunuz bütün programları kaldırın.

2. Daha sonra sırasıyla şu programları indirin:

** http://ftp.gnome.org/pub/gnome/binaries/win32/gtk+/2.16/gtk+-bundle_2.16.6-20090911_win32.zip

** http://ftp.gnome.org/pub/GNOME/binaries/win32/pycairo/1.4/pycairo-1.4.12-2.win32-py2.6.exe

** http://ftp.gnome.org/pub/GNOME/binaries/win32/pygobject/2.14/pygobject-2.14.2-2.win32-py2.6.exe

** http://ftp.gnome.org/pub/GNOME/binaries/win32/pygtk/2.12/pygtk-2.12.1-3.win32-py2.6.exe

3. İlk paket hariç ötekilerin kurulum betikleri var. Bunları çift tıklayarak kurabilirsiniz. Yalnız bu paketleri kurarken listeden Python 2.6 sürümünü seçmeyi unutmayın…

4. İlk “bundle” paketini C dizini içinde GTK adlı bir klasörün içine açın. Daha sonra C:\GTK\bin klasörünü “PATH” değişkeninize ekleyin.

Eğer bu dizini “PATH” değişkenine nasıl ekleyeceğinizi bilmiyorsanız şu makalemizden yararlanabilirsiniz: http://www.istihza.com/py2/windows-path.html

sudo lshw

Eğer sisteminizde “lshw-gtk” adlı program kuruluysa yukarıdaki komutu şöyle verebilirsiniz:

sudo lshw -X

Bu komut lshw’nin grafik arayüzünü çalıştıracaktır.

lshw komutu normalde epey uzun bir çıktı verir. Ama eğer biz istersek bu komutu bazı parametrelerle birlikte kullanarak çıktıyı süzebiliriz.

Örneğin sadece işlemci ile ilgili bilgi almak için bu komutu şu şekilde yazabilirsiniz:

sudo lshw -C processor

Böylece önünüze sadece işlemci ile ilgili ayrıntılar gelecektir. Bu komutu şu şekilde de kullanabilirsiniz:

sudo lshw -class processor

Eğer lshw’nin size tablo görünümünde ve kısaltılmış bir çıktı vermesini isterseniz şöyle bir şey deneyebilirsiniz:

sudo lshw -short

Ayrıca bu komutun çıktısına bakarak “lshw” içindeki “class”ları (sınıf) da görebilirsiniz. Mesela lshw’de “disk” adlı bir sınıf olduğunu görüp şöyle bir komut vererek sadece disk sürücülerine ilişkin ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz:

sudo lshw -C disk

veya:

sudo lshw -class disk

Eğer isterseniz birden fazla sınıfı bir arada da kullanabilirsiniz:

sudo lshw -class network -class disk

Bu komut hem ağ hem de sürücü bilgilerini bir arada verecektir…

Bu komutun başka pek çok özelliği bulunur. Şu komutu vererek lshw’nin bütün özellikleri hakkında bilgi edinebilirsiniz:

man lshw

Ama lshw’nin en güzel özelliğini henüz anlatmadık. Bu komut, donanımımızla ilgili bütün bilgileri bir html veya xml belgesi biçiminde almamıza da olanak tanır. Şöyle:

sudo lshw -html > deneme.html

Bu komut, o anda içinde bulunduğunuz dizinde deneme.html adlı bir dosya oluşturacaktır…

Eğer donanımınıza ilişkin bütün bilgileri bir xml dosyası olarak almak isterseniz şu komutu vermelisiniz:

sudo lshw -xml > deneme.xml

Bu komut da, bulunduğunuz dizin içinde deneme.xml adlı bir xml dosyası oluşturacaktır…

lshw oldukça yararlı bir araçtır. Yeri geldiğinde sizi pek çok sıkıntıdan kurtardığını göreceksiniz…