Türkçe İşletim Sistemi/Programlama Dili yazısına yapılan yorumlar

turgut tarafından

turgut — Thu, 26 Nov 2009 20:18:20 +0000

@tbagriyanik Yunus benim ilk öğrendiğim programlama diliydi. Bunun için programcısını burada görünce bir an heycanlandım. Saygılar sunarım...

Tuna AKIN tarafından

Tuna AKIN — Wed, 19 Aug 2009 04:31:02 +0000

Türkçe işletim sistemi ve/veya programlama dili isteyen arkadaşlarıma bir kaç sözüm olacak;

1. Türkçe programlama dili istemenin türkçe tuval fırçası istemekten farkı nedir? Ayrıca programlama dillerinin herhangi bir milli dili hedef aldıkları fikri de nerden çıktı? Programlama dilleri kendi kendilerine bir dildirler ve onlara o yüzden “programlama dili” deriz. Bir programlama dilinin anahtar kelime setinde geçen 30-40 kadar ingilizce kısaltma o dili İngilizlerin yada Amerikalıların milli dili yapmaz. Kütüphane setlerinde ki sınıf, fonksiyon veya tanımların isimleri ingilizce oluşu ise yine o kütüphaneleri yazan(yatmayıp çalışan) kimselerin kendi kararıdır ve olsa olsa bu kararlarının ardında o kütüphaneyi kullanacakların sayısını artırmak vardır. (Bilmiyenlere duyurulur bu aralar dünyada ki hakim dil ingilizcedir ve evrensel iletişimde kullanılır)
Ayrıca bir programlama dilinin nasıl geliştirildiği, hangi eğilimler doğrultusunda, nasıl planlanacağı ve harcanacak onca emeğin (sadece derleyici tasarımı ve hedef kod optimizasyonu yıllar alabilir) nasıl finanse edileceğini sormuyorum. Bunun yanında mevcut evrensel nitelik kazanmış, üzerinde yüz milyonlarca satır kod yazılmış, sınırsız kütüphane ve destek içeren ve açık kaynak kodlu implemantasyonları bulunan platformları kullanmak yerine neden böylesine bir maceraya atıldığımızı anlamış değilim. Bu arada tek derdimiz programlama dilinin türkçe anahtar kelime vs. içermesi ise size C ve C++’ta preprocessor kullanmanızı öneririm, fakat bu şekilde yazdığınız kodları sakın bir başkasına göstermeyin, yaralanmalara sebep olabilir. Gelelim türkçe işletim sistemine.

2. Türkçe işletim sistemi? Bu bahsettiğimiz daha da komik bir konudur. Türkçe işletim sistemi isteyenler bir defa tam olarak ne istediklerine karar vermelidirler. Sanırım Türkçe işletim sistemi ile kastetmek istedikleri yalnızca kullanıcı arayüzü Türkçe olan bir işletim sistemi değil. Aksi taktirde kendilerine onlarca Linux/Unix ve hatta Windows’un Türkçeleştirilmiş dağıtımlarını öneririm. Eğer ki milli bir işletim sistemimiz olsun diyorlar ise, ilk önce bu meseleyi görebildikleri iğne deliği kadar perspektiften incelemesinler. Andrew S. Tanenbaum’un bir iki kitabını alsınlar okusunlar, bir iki bilgisayar mimarisi üzerine kitaplar okusunlar, taban düzeyde işler yapmaya imkan veren C yada C++ gibi bir dilde ustalaşsınlar. Tabiki çeviri dilini yutsunlar (en azından x86 mimarisi için) sonra gelsinler. Kendilerine şu soruyu sorucam:
“Milli bir işletim sistemi yazsana, ne yatıyorsun!”
Bu soru üzerine kendileri muhtamelen beni kale almicak, bana cahil gözüyle bakacaklardır. Unutmayın dilde herşey kolaydır işler sıra ele gelince zorlaşır. İşletim sistemleri geliştirmek, onu 60 yıldır geliştirilmekte olan bilgisayar mimarilerinden en azından birini tam bir fonksiyonellik ve verimle işleticek hale getirmek insanlığın dünya üzerinde meydana getireceği en kapsamlı ve en kompleks işlerden birisidir. Yani anlicağınız çook para gerekiyor, bir çok farklı alanda tam olarak ustalaşmış bir çok profesyonel gerekiyor, çoook çaba gerekiyor vs. vs.

Yazımın kaba olduğunun farkındayım fakat kimileri nezaketten, kimileri kabalıktan daha büyük bir verimle anlarlar. Pardus ekibi çalışanlarına yada bir başka nadide çalışkan ekibe “neden şunu yapmıyorsun, neden bunu yapmıyorsun, siz beceriksizsiniz!” gibi ithamlarla hesap sormaya kalmak ancak kendini bilmez, kara cahillerin yapacakları işlerdir ve o adamlar ise ancak yukarıda ki stilden anlarlar. Umarım biraz olsun aydınlanmalarına yardımcı olabilmişimdir.

tbagriyanik tarafından

tbagriyanik — Mon, 29 Jun 2009 21:31:57 +0000

Bazı projelerde “değer”i sonradan anlaşılıyor. Yunus’tan sonra SiPro sınav projemde yapım aşamasında kimse aldırmadı. Ama artık elimi çektikten 1-2 yıl sonra istekler gelmeye başladı. 2007′de geliştirmeyı bıraktım. Demek ki şu anda uğraştığım eOgr eöğrenme projem de bittikten ve üzerinden bir süre geçtikten sonra ilgi gösterilecek.
Aslında yapım aşamasında fikir ve yardıma ihtiyaç duyuluyor. Proje grubum olmadığından kimse şu şöyle olabilir demiyor. Tek çalışmak bir yönden de rahat. Kimse karışmıyor.
Yine de “programlama” işi bir kişi ile değil takım halinde çok çok daha ileri seviyelere gelebilir. Tek insan tek bakış açısı kısıtlıdır.
Windows ölmediği sürece MS’in bu platformu yaygın olarak kullanılacaktır. Bu sebeple Delphi veya .NET ile yapılan projeler de yaygın kullanıma devam edecektir. Benim gönlüm tabii ki açık kaynak “web”den yana. Yani sadece MS’e bağlı kalınmaması. Hem Linux hem de Mac’de çalışan proje geliştirmek hiç de zor değil. Ama Türkiye’de Windows, bu platformlara fırsat verecek gibi görünmüyor.
Java, C# ve PHP öğrenilmesi en iyi yatırım. Diğer dillerde nerede ise proje olsa bile burun kıvrılıyor.

canalpay tarafından

canalpay — Thu, 18 Jun 2009 07:42:07 +0000

İlk önce yazımı tekrar okursanız dediğim gibi Türkçe programlama dili isteriz demeden proje bitmiş. Yunus açık kaynak kodlu proje olabilir.Ama Türkçe programlama dili kullanmak isteyenler zaten programlama bilmediği için Türkçe olan bir programlama dilini daha kolay öğrenileceği için istiyor.Yani zaten adam daha açık kaynak ne onu bile belki bilmiyor. Sizce açık kaynak kod nedir bilse bile programlamayı bilmediğine göre nasıl Yunusu geliştirebilir. Ama en son dediğinize %100 katılıyorum. Belki de projenin devam etmesine destek olmasını bırakın köstek olmasalar bile yeter.

admin tarafından

admin — Thu, 18 Jun 2009 07:27:19 +0000

Aslında Yunus’un “daha Türkçe programlama dili isteriz sesi oluşmadan oluşmaya başlamış” bir dil olması büyük bir avantaj olarak görülebilir… Çünkü bu sayede, “Programlama dili isteriz!” sesleri yükselmeye başladığında, halihazırda üzerinde çalışılabilecek bir proje olmuş oluyor insanların elinde. Yani insanlar “programlama dili isteriz” diye ortaya çıktıkları sırada Türkiye’de herhangi bir çalışma olmamış olsa asıl dezavantajlı durum bu olurdu… Ayrıca Yunus Programlama Dili açık kaynaklı bir proje. Dolayısıyla programın asıl geliştiricisi proje üzerinde çalışmayı bırakmış olsa bile, bu projeyi başkaları rahatlıkla geliştirmeye devam edebilir. Zaten açık kaynaklı ve özgür yazılımların en büyük avantajı budur. Bu arada Tarık Bağrıyanık yukarıda yazdığı yorumda insanların projeyle dalga geçtiğini söylüyor… Yani mesele projenin gelişmesinin durmuş olması veya insanların projeyi tanımıyor olması değil gibi duruyor. Ortada apayrı bir yazının konusu olabilecek kadar geniş ve vahim bir durum var bence…

canalpay tarafından

canalpay — Thu, 18 Jun 2009 06:31:44 +0000

Admin bey doğru söylüyorsunuz.Ama Yunus, daha Türkçe programlama dili isteriz sesi oluşmadan oluşmaya başlamış ve çoğu kimsenin bilmediği bir proje olarak kalmıştır.Sonraları bu sesler yükseldikçe yunusu tanıyanlar çoğalmış ama yunusun çoktan geliştirilmesi durdurulmuştur.Kimsede tamamlanmamış bir programı kullanmak istemedi. Tabi yinede kullanan vardır.Ayrıca Türkçe programlama dili isteyenler genelde linuxa(daha doğrusu ilk linuxu öğrendikleri pardus dağıtımına) geçmişlerdi. Yunusda galiba platform bağımsızlığı olmadığı için pek kullanılmadı.Şuan tiobe ye baktığımda ilk 4 programlama dilinde platform bağımsızlığı var. Yani platform bağımsızlığı oldukça önemlidir.

Belki siz bana katılmıyor olabilirsiniz.Ama bana göre yunusun kullanılmama sebepleri bunlar.

admin tarafından

admin — Tue, 16 Jun 2009 18:03:15 +0000

Şöyle bir bakınca etraf Türkçe ve/veya Türklerce yapılmış yazılım/çalışma isteyenlerle dolu… Ama senin ve Tarık Hocam’ın dediklerine bakılırsa bu tür çalışmalar yapılınca da kimse ilgilenmiyor. İlginç bir çelişki…

Hüseyin Uslu tarafından

Hüseyin Uslu — Mon, 15 Jun 2009 21:43:39 +0000

Ellerine sağlık üstadım, biz int6.net’te böyle bir topluluk oluşumu için ve coremark ilede kişisel bi kaç deneyimde bulunmuştuk. coremarkı daha çok alanda kişisel deneyim sahip olmak için amaçlamış olsamda (ki bu bir bitirme projesiydi, ne yazık ki bırakın webi üniversite bile ilgi görmedi – int6.net olarak bir proje olmasa bile kaynak saglamak amacıyla denedik. üretici değil tüketici bir toplum olduğumuz için, int6′da en sık gelen mesaj şunları “Türkçeleştirip koysanıza” idi. 2-3 tane gönüllü adamın bu kadar derin bir konuda ciltlere sığmayacak kadar belgeyi Türkçeleştirmelerini beklemek ne kadar mantıklı bilemiyorum. int6′te biz Türkçe kaynağa gücümüz yettiğince sağlamaya çalışsak bile asıl amaç bu konuda deneyimli insanları yeni başlayanlarla buluşturmaktı. aynen sitede belirttiğimiz gibi bu konuda google translate kullanan korelilerin bile ilgisi daha fazla olunca, int6.net, int6.org domainlerimizi bilinmeyen bir zaman için rafa kaldırmak zorunda kaldık.

Rahman Yazgan tarafından

Rahman Yazgan — Wed, 20 May 2009 04:37:00 +0000

Güzel yazıydı teşekkürler.

Programlama(Java Server Faces) alanında Türklerin yaptığı projelerden biri:
http://primefaces.prime.com.tr/tr
http://primefaces.prime.com.tr/en

tbagriyanik tarafından

tbagriyanik — Mon, 18 May 2009 05:48:02 +0000

“Yanlış olan, asıl işi ve amacı bu olmayan kişileri bu işi yapmaya zorlar bir tavır içine girmek ve ters cevaplar alınca da karşı tarafı beceriksizlikle suçlamaktır.” Yazınıza katılıyorum.
“Milli veya ulusal bilmemne projesi” haberlerde veya orda burda duyunca insan gurur duyuyor. Ama yazılım dünyasında bazen basit bir proje bazen de hiç beklemediğiniz bir program çok tutulabiliyor. Mesela benim en sevilen projem “Fikstür Yönetim” programı oldu. Bu projeyi 1 günde yapmıştım. Yunus benim hayatımdaki en büyük proje olduğu halde, dalga geçmekten başka bir tepki göremedim. Üniversitelerde tez olarak verildiği oluyor.
Açık kaynak olarak sitemde 50 proje tanıtıyorum. Web tabanlı olanlar için demo siteler yaptım. Elimden geldiğince yazdığım kodları sitemde paylaşıyorum. “Açık Kaynak” deyince akla sadece Linux ve Open Office geliyor. Ama .NET ve Delphi’de de açık kaynak proje yazılabilir.
Japonlar da Ruby programlama dilini Japonca yapsaydı tutulamazdı. Bu sebeple başlangıçtan beri Yunus içinde hem İngilizce hem de Türkçe kod izni vardı. Son sürümde sadece İngilizce koda izin verdim. Ama isteyen tekrar Türkçe kısmını açabilir.
Önemli olan Türk bilişim potansiyelini daha kaliteli hale getirmek. Bizim insanımız yabancılara tam güven verirken, kendi insanına güvenmiyor. Önyargıları kırmak gerek. Bilgisayar dergileri ve medya yazılımı da ön plana getirmeli. Sadece cep telefonu ve LCD TV reklamı yapmamalılar.
Neyse zaten siz yazınızda güzelce anlatmışsınız.
Teşekkürler… (Tarık Bağrıyanık)