Windows’ta Python’ı YOL’a (PATH) Eklemek¶
GNU/Linux kullananların Python’ın etkileşimli kabuğuna ulaşmak için yapmaları gereken tek şey komut satırında python yazıp ENTER tuşuna basmaktır. Çünkü GNU/Linux dağıtımları Python paketini sisteme eklerken, çalıştırılabilir Python dosyasını da /usr/bin klasörü içine atar. Bu sayede GNU/Linux kullananlar zahmetsiz bir şekilde Python’ı kurcalamaya başlayabilirler... Ama Windows kullananlar için aynı şeyi söyleyemiyoruz. Çünkü Windows kullananlar http://www.python.org adresinden Python programını indirip bilgisayarlarına kurduklarında Python otomatik olarak YOL’a (PATH) eklenmiyor. Bu durumu şu şekilde teyit edebiliriz:
- Başlat > Çalıştır yolunu takip edin.
- Açılan kutucuğa cmd yazıp ENTER tuşuna basın.
Böylece Windows komut satırına ulaşmış olduk.
- Windows komut satırında python yazıp ENTER tuşuna basın.
- Şöyle bir hata mesajı almışsanız, Python YOL’a eklenmemiş demektir:
'python' iç ya da dış komut, çalıştırılabilir
program ya da toplu iş dosyası olarak tanınmıyor.
Bu durumda Python’ın etkileşimli kabuğuna ulaşmak için iki yolunuz var:
Birincisi, Windows komut satırında Python’ın tam yolunu belirteceksiniz:
c:/python26/python.exe
İkincisi, Başlat > Programlar > Python 2.x > Python (Command Line) yolunu takip edeceksiniz.
Birinci yöntem oldukça meşakkatli ve sıkıcıdır. Her program çalıştırışınızda bu kodu girmek zamanla eziyete dönüşebilir. Bu şekilde;
python program_adı
yazarak programınızı çalıştırma imkanınız da olmayacaktır. Daha doğrusu, bu imkanı elde etmek için Windows komut satırına daha fazla kod yazmanız gerekecek. Yani Python’a ulaşmak için, komut satırına her defasında Python’ın ve/veya kendi programınızın tam yolunu yazmak zorunda kalacaksınız.
İkinci yöntem kolaydır, ancak etkileşimli kabuğa bu şekilde ulaşmanın bazı dezavantajları bulunur. Örneğin bu şekilde kabuğa ulaştığınızda Python’ı istediğiniz dizin içinde başlatamamış oluyorsunuz. Bu şekilde Python’ın etkileşimli kabuğu, Python’ın kurulu olduğu C:/Python2x dizini içinde açılacaktır. Etkileşimli kabuk açıkken hangi dizinde olduğunuzu sırasıyla şu komutları vererek öğrenebilirsiniz:
>>> import os
>>> os.getcwd()
Etkileşimli kabuğu istediğiniz dizinde açamadığınız zaman, örneğin masaüstüne kaydettiğiniz bir modüle ulaşmak için biraz daha fazla uğraşacaksınız demektir.
GNU/Linux kullanıcıları ise, özellikle KDE’yi kullananlar, herhangi bir dizin içinde bulunan bir Python programını çalıştırmak için, o programın bulunduğu dizine girecek ve orada F4 tuşuna basarak bir komut satırı açabilecektir. Bu aşamada sadece python yazıp ENTER tuşuna basarak etkileşimli kabukla oynamaya başlayabilecekler. İşte bu yazımızda buna benzer bir kolaylığa Windows’ta nasıl ulaşabileceğimizi anlatacağız. Yani bu yazımızda, Windows’ta sadece python komutunu vererek nasıl etkileşimli kabuğa erişebileceğimizi öğreneceğiz.
Öncelikle Windows’un masaüstündeki Bilgisayarım simgesine sağ tıklıyoruz.
Bilgisayarım simgesine sağ tıkladıktan sonra açılan menünün en altında yer alan “Özellikler”e (Properties) giriyoruz.
Bu girdiğimiz yerde “Gelişmiş” (Advanced) adlı bir sekme göreceğiz. Bu sekmeyi açıyoruz.
“Gelişmiş” sekmesine tıkladığımızda karşımıza şöyle bir ekran gelecek:
Burada “Çevre Değişkenleri” (Environment Variables) düğmesine tıklıyoruz. Bu düğmeye tıkladığımızda şöyle bir pencere açılacak:
Bu ekranda “Sistem Değişkenleri” (System Variables) bölümünde yer alan liste içinde Path öğesini buluyoruz. Listedeki öğeler alfabe sırasına göre dizildiği için Path‘i bulmanız zor olmayacaktır.
Path öğesi seçili iken, “Sistem değişkenleri” bölümündeki “Düzenle” (Edit) düğmesine tıklıyoruz. Karşımıza şöyle bir şey geliyor: (Aşağıdaki ekran görüntüsünde “Sistem Değişkenleri” bölümündeki Path öğesini de listede görebilirsiniz...)
Bu ekrandaki listenin en sonunda görünen ”;C:\Python26” öğesini ben ekledim. Siz de listenin sonuna bu öğeyi aynı şekilde ekleyeceksiniz. Yalnız tabii ki, benim sistemimde Python2.6 kurulu olduğu için oraya ”;C\Python26” yazdım. Sizdeki sürüm farklı olabilir. Sizdeki sürümün tam adını öğrenmek için “C:/” dizinini kontrol edebilirsiniz. Benim sistemimde “C:/” dizini altındaki Python klasörünün adı “Python26”. Bu klasörün adı sizdeki sürüme göre farklılık gösterebilir. Doğru sürüm numarasını gerekli yere yazdıktan sonra “Tamam” düğmelerine basarak tekrar masaüstüne dönüyoruz.
Şimdi Başlat > Çalıştır (Start > Run) yolunu takip ediyoruz. Açılan kutucuğa cmd yazıp ENTER tuşuna bastıktan sonra karşımıza Windows komut satırı gelecek. Burada artık python komutunu vererek Python’ın etkileşimli kabuğuna ulaşabiliriz.
Etkileşimli kabuktan çıkmak için önce CTRL+Z‘ye, ardından da ENTER‘e basıyoruz. Artık, cmd ile ulaştığımız bu komut satırında şu komutu vererek Python programlarını çalıştırabiliriz:
python program_adı
Windows komut satırı Python’ın Windows’ta sunduğu komut satırından biraz daha yeteneklidir. “cmd” komutu ile ulaştığınız ekranda kopyalama/yapıştırma işlemleri de yapabilirsiniz.
Yukarıda Python’ın çalıştırılabilir dosyasını (executable) sistem YOL’una nasıl ekleyeceğimizi öğrendik. Ancak çoğu zaman sadece bu dosyayı YOL’a eklemek yeterli olmayacaktır. Sadece çalıştırılabilir dosyayı YOL’a eklediğinizde Python’ı komut satırından çalıştırabilirsiniz, ancak başka bazı modüllerin de çalışabilmesi için Scripts adlı dizini de YOL’a eklemenizi tavsiye ederim. Bu dizini YOL’a eklemek oldukça basittir. Bu dizini YOL’a eklemek için yukarıdaki adımları tekrar ediyoruz ve ”;C:\Python26\Scripts” satırını da kutucuğa ekliyoruz.
Bu konuyla ilgili herhangi bir sorunuz olması halinde kistihza [et] yahoo [nokta] com adresine yazabilirsiniz...